16. BINA: „Naselje Cerak Vinogradi kulturno dobro Republike Srbije“

U četvrtak 22. aprila u Beoizlogu Kulturnog centra Beograda, u okviru programa 16. Beogradske internacionalne nedelje arhitekture biće prikazan vizuelni podsetnik „Naselje Cerak Vinogradi kulturno dobro Republike Srbije“ autorke Milenije Marušić. Ovaj podsetnik se sastoji od materijala koji je pripreman 2019. godine u okviru edicije „Trilogija 2019“, a realizuje se u saradnji sa IAUS – Institutom za arhitekturu i urbanizam Srbije. Naselje Cerak Vinogradi je obeležilo arhitektonsku 2019. godinu, kada je proglašeno za kulturno dobro Republike Srbije (18. januar 2019.) kao jedino zaštićeno naselje savremene arhitekture u ovom delu Evrope…

Socrealizam – propaganda ili, ipak, umetnost

Kolona partizana na platnu, kip prkosnog revolucionara, siva betonska višespratnica… Treba li takva ostvarenja danas okarakterisati kao obično propagandno sredstvo jedne prevaziđene ideologije – ili su to ipak umetnička dela koja i dalje zaslužuju svaku pažnju? Kad se govori o umetnosti socijalističke Jugoslavije, obično se polazi od tvrdnje da je režim sputavao svaki slobodniji vid stvaranja, a da je sa druge strane socijalistički realizam bio nametan kao najbolji i takoreći jedini umetnički stil. Iako se radi o predrasudi, takva tvrdnja ipak ima osnova u činjenici da su mnogi vrsni umetnici…

Urbanistički razvoj Beograda u drugoj polovini devetnaestog veka

Beograd je u rasponu jednoga stoleća, od Drugog srpskog ustanka do Prvog svetskog rata, doživeo potpun preobražaj. Od polurazrušene varoši sa svima odlikama orijentalnog urbanizma i arhitekture, postao je evropski grad, zapadnjački urbanizovan. Ipak, taj proces nije se odvijao ravnopravno u svim sferama, pa je, na primer, oblikovanje arhitektonskih objekata po zapadnoevropskim modelima teklo mnogo brže nego usvajanje urbanističkih. O tom procesu u drugoj polovini 19. veka je nemoguće govoriti ako se na početku ne osvrnemo na ono što je, u pogledu izgradnje moderne države kao sastavnog dela oslobodilačkog pokreta,…

Umetnost: Rekonstrukcija centra Beograda između dva svetska rata

Malo je gradova u Evropi koji su toliko puta menjali svoj izgled kao Beograd. Iako je jedan od starijih gradova Evrope, Beograd nema mnogo sačuvanih istorijskih i arhitektonskih spomenika iz prošlosti. Tome je umnogome doprineo njegov položaj, veliki broj različitih kultura i vladara i koji su njime vladali kao i bombardovanja i rušenja koja je doživeo. Posle Prvog svetskog rata Beograd je ostao opustošen, ali se krenulo sa obnovom, pa je period između dva rata bio povoljan i značajan za formiranje današnjeg centra Beograda. Važno je pomenuti da je prvog…