O pesmi „Echoes“ kultnog benda Pink Floyd

Druga strana Pink Floyd albuma Meddle (1971.) ostavljena je u celosti za još jedno epsko ostvarenje  – Echoes, dugačko, kontemplativno remek delo Pink Floyd magije, uz obilje pritajene sete, smirenosti, meditativnosti, prefinjene Gilmourove gitare koja klizi na moćnoj podlozi elegičnog Pink Floyd dodira. Ubistveno Floydovski celim putem, bio je komentar časopisa Rolling Stone. Sjajni vokali Wrighta i Gilmoura, puno lirskog ugođaja i elegičnih zanosa uz Watersov lirični, filozofsko produbljen tekst, promena tempa i građenja atmosfere strahopoštovanja i putovanja kroz vreme. Odmerene solaže i gruvanje ritam sekcije, džezirane sekvence, sjajna, uzbudljiva dinamika i razrada teme u stilu ehoa talasa i nadiranja čudesne plime energije. Čitav bend briljira u duhu opuštene session svirke i Gilmourovih gitarskih uzleta (u pitanju je svakako jedna od najboljih Floyd kompozicija sa setnom notom elegancije, dramske atmosfere, zapleta i one tanane niti koja ostaje neizreciva i koja ih je učinila jednim od najboljih bendova svih vremena). Briljantnih dvadeset i nešto minuta plesa na laganoj vatri Pink Floyda.

Monumentalna svita Echoes numera je koja zatvara album Meddle, ispunjavajući neizrecivom kreativnom lepotom, unutar svojih 23:31 minuta trajanja čitavu B stranu ploče, nekadašnjeg vinilnog zapisa muzičke Pink Floyd improvizacije i ambijentalnih zvučnih efekata. Za potrebe kultnog Pink Floyd filma, snimljenog unutar amfiteatra nekadašnje rimske prošlosti – Live at Pompeii(1972.) ova epska kompozicija podeljena je u dva dela (kao što je prvobitno i sastavljena iz niza zasebnih, nezavisnih fragmenata u čijem su komponovanju učestvovala sva četvorica Floyda) pleneći svojom zvučnom kulisom i vizuelnom atraktivnošću jednog od najboljih rokenrol snimaka. Bio je to multimedijalni freak a la Pink Floyd show neviđene kreativne energije i suptilnosti, video zapis dostojan jednog Antonionija ili bilo kog drugog avangardnog filmaša. Echoes se izvorno zvao Return to The Sun Of Nothing i prvi put je izveden, s tim naslovom, 15. maja 1971. na Garden Partyju u londonskoj Crystal Palace. Pesma označava važan iskorak u temama kojih se Pink Floyd inače dotiče: pažnja benda, koji je polako napuštao psihodelični imaginarijum Syda Barretta, usmerava se ovom pesmom prema ljudskoj dimenziji i interakciji među nama. Echoes upravo opisuje potencijal koji poseduje čovečanstvo, potencijal koji ostaje neispoljen, ugušen ljudskim ambicijama, jurnjavom za uspehom, moći i novcem. Cela pesma, čudesna Pink Floyd epopeja poziv je na meditaciju, ponovno spajanje sa svemirom, punoću harmonije. Bio je to vanvremenski Pink Floyd poziv čovečanstvu na napuštanje individualizma, poziv na solidarnost i traženje bitnog, univerzalne empatije. Bio je to deo jedinstvene Pink Floyd duhovne potrage, njihove muzičke evolucije koja će ih dovesti do statusa jednog od najznačajnihih bendova u celokupnoj povesti rock and roll muzike. 

Echoes započinje čudesnim ping zvukom (eho efekat koji slušaoca meditativno, hipnotički uvodi u epsku temu) proizvedenim na klaviru Richarda Wrighta i propuštenim kao signal kroz Lesli zvučnike. Na antologijski eho efekat Wrightovog klavira, efekat psihodelično-avangardnog Pink Floyd eksperimentatora i jednog od glavnih arhitekata osobenog Pink Floyd elektronskog zvuka (verovatno najznačajnijeg muzičara unutar čudesne, četvoročlane skupine Kembridža) nadovezuje se klizeći zvuk melanholične Gilmourove gitare (kontemplativan, strukturno smešten između C mola i F dura).

Negde na sredini epske teme pesma ponire u turobne ponore nemira, jeze, straha i vapaja, tako vešto dočaranih Wrightovom instrumentacijom i efektom uznemirujuće oluje, neprijatne jeze usamljenosti, zloslutnih ptica, krika, odjeka straha od smrti i nepoznatog, nataloženih u čoveku kroz vekove bitisanja. Središnji, uznemirujući, zloslutni, mračni deo započinje vetrovitim krešendom. Roger Waters koristi gitarski slajd na svojim žicama za bas gitaru. Jezivi zvuk krika albatrosa proizveden je Gilmourovom gitarom: Zvuk gitare u srednjem delu numere Echoes stvoren je nehotice Gilmurovim uključivanjem wahwah pedale unazad – objašnjavao je kasnije Nick Mason. Apokaliptičnost atmosfere nadograđuje veličanstveni zvuk Wrightovih Hammond orgulja. Nakon nekoliko minuta jezive iskonske tame, beznađa i najave apokalipse, zvuk novih odjeka i Wrightovih orgulja najavljuju ponovno izranjanje iz zloslutne tame i prodor ka svetlosti. Bend nastavlja plovidnu na talasima ehoa mirnijim vodama zaobišavši po ko zna koji put podvodne hridi nepreglednog okeana prošlosti i prvobitnog kosmičkog haosa.

Overhead the albatross hangs motionless upon the air

And deep beneath the rolling waves in labyrinths of coral caves

The echo of a distant tide

Comes willowing across the sand

And everything is green and submarine

And no one showed us to the land

And no one knows the wheres or whys

But something stirs and something tries

And starts to climb towards the light

Strangers passing in the street

By chance two separate glances meet

And I am you and what I see is me

And do I take you by the hand

And lead you through the land

And help me understand the best I can

And no one calls us to move on

And no one forces down our eyes

No one speaks

And no one tries

No one flies around the sun

Cloudless every day you fall upon my waking eyes

Inviting and inciting me to rise

And through the window in the wall

Come streaming in on sunlight wings

A million bright ambassadors of morning

And no one sings me lullabies

And no one makes me close my eyes

So I throw the windows wide

And call to you across the sky.

Echoes je remek delo Pink Floyda nastalo iz zbirke zasebnih muzičkih eksperimenata članova grupe tokom vremena, mnoštva sati provedenih u legendarnim Abbey Road studijima Londona. Prvobitni naziv numere: Return of the Son of Nothing kreacija je nastala kao proizvod Pink Floyd improvizacija, brojnih studijskih eksperimentisanja koja su pažljivo beležena na trake, a potom im se bend vremenom vraćao, izvlačeći iz njih umetničku esenciju, bit novih numera koje su se sklapale tokom njihovog jedinstvenog kreativnog umetničkog delovanja. Časopis Rolling Stone opisao je mumeru Echoes kao slušnu ekstravaganciju Pink Floyda, dvadesettrominutni komad koji stare teme i melodijske linije razvija na nov, kreativan način, dodajući elegantne segmente na basu i bubnjevima i zadivljujući Gilmurov solo, dopunjujući impresivan elektronski izlet Floyda u nepoznato. Pesma Echoes predstavljala je moćni Pink Floyd omaž minimalističkom avangardnom kompozitoru Terryju Reallyju. Roger Waters, idejni vođa benda i autor teksta pesme rekao je sledeće: Pesmom Echoes pokušao sam opisati potencijal koji ljudi imaju da prepoznaju ljudskost i odgovore na nju empatijom, a ne antipatijom. Takođe je u mnogim intervjuima izjavio da je ova pesma ideološki prethodnik The Dark Side Of The Moon, jer je u Echoes muziku Pink Floyda počeo fokusirati na ljude i probleme s kojima se čovečanstvo suočava, a ne na fantastična svemirska putovanja i psihodelične slike.

Stihovi pesme Echoes nisu Rogerovi najbolji, iako se neretko referišu na duboko ukorenjene probleme u svakom ljudskom biću. Prvi stih evocira podmorsko okruženje pesme, što može biti alegorija za podsvest. U zadnjem delu prvog stiha, i kroz celu pesmu, postoje stihovi koji se mogu protumačiti kao odnosi na borbu svakog pojedinca da se oslobodi zavisnosti (posebno o autoritetima, onima koji navodno znaju gde i zašto ), te uspostaviti vlastiti nezavisni identitet. Roger je u to doba svog života počeo shvatati da treba uhvatiti u ruke vlastitu sudbinu i usmeriti je u željenom smeru.  Drugi stih zamagljuje uočene razlike među pojedincima, pozivajući se na istinsko jedinstvo ljudi, gde svako traži i osećaj individualnosti i osećaj jedinstva sa svojim bližnjima. Ovde postoji osećaj slobode, jer niko nas ne zove da idemo dalje, odnosno niko više ne provodi kodeks ponašanja. Poslednji stih otkriva osećaj nove zore koja dolazi s istinskom nezavisnošću; a ipak pevač, osećajući se sam, doziva suputnika, završavajući s osećajem da želi da mu neko peva uspavanke i da mu ipak zatvori oči…

Albatros iznad zemlje

Nepokretno visi u zraku

A u dubinama, pomicanje valova

U labirintima koraljnih špilja

Odjek davnog vremena

Dolazi leteći preko pijeska

I sve je zeleno i pod morem

Nitko nas nije pokazao zemlji,

Nitko ne zna odgovore na sva “gdje“ ili “zašto“

Ali nešto se probuđuje

I pokušava se uspeti ka svijetlu

Stranci prelaze ulicu,

Slučajno se pogledavajući

A ja sam ti, i ono što vidim sam ja

Dal da te uzmem za ruku i vodim kroz zemlju

Da si pomognem shvatiti najbolje što mogu?

Nitko nas ne zove da krenemo dalje,

Nitko nam ne obara pogled

I nitko ne govori,

Nitko ne pokušava,

Nitko ne leti oko sunca

Tvoja vedrina svaki dan pada na moje budne oči

Pozivajući me i potičući me da se ustanem

A kroz prozor na zidu

Milijun sjajnih ambasadora jutra

Ulaze strujeći na krilima sunca

I nitko mi ne pjeva uspavanke

I nitko me ne tjera da zatvorim oči

Zato širom otvaram prozore

I pozivam te preko neba…

Muzički esejista Noah Lefevre na sledeći način vidi pesmu Echoes:

Pink Floyd je pronašao pravu količinu eksperimentisanja kako bi u svoju pesmu stavio ambijentalni deo koji služi da vas uroni u lirske teme pesme. Stavlja vas u okean, ali vas takođe stavlja samog bez tople ugode melodije. To je hladnoća sveta natopljenog antipatijom. …baš kad smo u najvećoj nevolji, Pink Floyd ponovno uvode poznati zvuk. Taj ping je prvi zvuk koji čujete u odjecima. …Ping je iskra ljudske empatije ljudskog iskustva. To je utopijsko obećanje zajedništva koje zove kroz vreme, zov iz dubine okeana.

Ustreptalim zvukom bend mirno uplovljava u luku na kraju avanture, nošen duhom emotivnih vokalnih deonica i usijanom gitarom na džeziranim session talasima melodije. Na kraju puta, na kraju Meddle albuma nalazi se konačni smiraj duše i neki novi eho koji svima uliva nadu kada na momente posustanemo ili jednostavno pomislimo da ne možemo više i dalje. Odjeci Pink Floyd zvuka duhovna su hrana i ritam srca koje nikad ne posustaje – veličanstveni let Pink Floyd albatrosa.

Foto: Pinterest

Autor: Dragan Uzelac

Related posts